'Yr Arddulliadur' has been developed to give advice and guidance for those translating general texts. You can browse it alphabetically or by section, or search it for specific words. We’ll be revising the content of the guide, and adding to it regularly. 'Yr Arddulliadur' is published in Welsh only.

Sections

Search the Yr Arddulliadur

Browse alphabetically

Next Previous

O

  • oddi wrth
    nid 'oddiwrth'
  • o dan Ddeddf ...
    nid 'dan Ddeddf ...'
  • o fewn
    Ceisiwch osgoi gorddefnyddio ‘o fewn’. Yn aml mae ‘yn’ yn ddigon yn lle ‘o fewn’ hyd yn oed lle bo ‘within’ yn Saesneg. Mae ‘yng Nghymru’ yn golygu’r un peth ag ‘o fewn Cymru’ oni bai bod gwir angen y pwyslais.
  • ond

    nid yw ... ond ..., nid ‘mae ... ond ...’

     

    Dyma enghreifftiau:

     

    This exemption is applicable only to those who live in Wales.
    Slafaidd: Mae’r eithriad hwn yn gymwys yn unig i’r rhai sy’n byw yng Nghymru.
    Gwell:  Nid yw’r eithriad hwn yn gymwys ond i’r rhai sy’n byw yng Nghymru.
    Y gorau? Dim ond i’r rhai sy’n byw yng Nghymru y mae’r eithriad hwn yn gymwys.

     

    Jac is only 20 years old.
    Anghywir: Mae Jac ond yn 20 oed.
    Cywir: Nid yw Jac ond 20 oed/Dim ond 20 oed yw Jac.

     

    He only goes there when he has to.
    Anghywir: Mae’n mynd yno ond pan fydd rhaid.
    Cywir: Nid yw’n mynd yno ond pan fydd rhaid.

  • oni bai
    nid 'onibai'
  • orgraff
    Dilynir egwyddorion a sillafiadau Orgraff yr Iaith Gymraeg yn y lle cyntaf a Geiriadur Prifysgol Cymru os nad yw’r gair yn yr Orgraff.
  • os

    Nid oes angen ‘y’ ar ôl ‘os’:
    os byddwch yn dod i’r cyfarfod, nid ‘os y byddwch yn dod i’r cyfarfod’

    Nid oes angen ‘yn’ ar ôl ‘os’, ond mae angen berf:
    os yw’n barod, nid ‘os yn barod’
     
    Nid oes angen ‘mai’ ar ôl ‘os’:
    os mynd oedd y penderfyniad …, nid ‘os mai’r penderfyniad oedd mynd …’

    'If' yw ystyr 'os, nid 'whether'. Mewn cwestiynau anuniongyrchol felly, yn ogystal â rhai uniongyrchol, defnyddiwch ‘a’ nid ‘os’ o flaen y ferf: 
    'gofynnodd y Cadeirydd a oedd pawb yn bresennol', nid ‘gofynnodd y Cadeirydd os oedd pawb yn bresennol’.

  • of

    Mae’n demtasiwn cynnwys y gair ‘o’ yn Gymraeg er mwyn cyfieithu ‘of’ mewn ymadroddion fel ‘the provision of support’, ‘the use of plastic’. Nid oes angen cyfieithu’r ‘of’ drwy ddefnyddio’r arddodiad ‘o’ fel arfer. Bydd amryw o ffyrdd o aralleirio, gan ddibynnu ar y frawddeg, ond un dewis sy’n gweithio’n aml yw defnyddio berfenw yn lle’r enw haniaethol:

    'The provision of support is important to ensure the scheme’s success.'
    'Mae’n bwysig darparu cymorth er mwyn sicrhau bod y cynllun yn llwyddo.'

    'The company aspires to reduce its use of plastic.'
    'Mae’r cwmni yn awyddus i ddefnyddio llai o blastig.'

    OND mae angen yr arddodiad ‘o’ pan fo’r enw cyntaf yn rhan o gyfanrwydd mwy ee ‘rhan o’r darten’, ‘aelod o’r tîm’.

    Efallai bod y gair ‘nifer’ yn dangos y gwahaniaeth rhwng y ddwy gystrawen yn fwy eglur:

    'The number of pupils attending the school decreased.'
    'Gostyngodd nifer y disgyblion a oedd yn mynychu’r ysgol.'

    'A number of pupils at the school were suspended.'
    'Cafodd nifer o ddisgyblion yr ysgol eu gwahardd.
    (hy rhan o gyfanswm disgyblion yr ysgol gyfan)'

Share this page

Sign up now to receive the latest news on Welsh events.

Back to top